De equal weighted index: bescherming in een geconcentreerde markt.

Voor de meeste beleggers vormt een indexfonds de kern van de portefeuille. De bekendste indices, de S&P 500 en de MSCI World, zijn markt-gewogen: hoe groter de waarde van een bedrijf, hoe zwaarder het gewicht in de index. Dat klinkt logisch. Maar wie denkt breed te spreiden met een S&P 500-indexfonds, zit voor 38% geconcentreerd in slechts tien bedrijven. Dat is geen brede spreiding, eerder een geconcentreerde portefeuille.

Wat is het alternatief?

Er is een alternatief dat niet altijd de aandacht krijgt die het verdient: de equal weighted index, waarbij elk bedrijf exact hetzelfde gewicht heeft in de index. In een equal weighted index vertegenwoordigt elk bedrijf dus een gelijk aandeel. Bij 500 bedrijven is dat 0,2% per bedrijf. In de markt-gewogen S&P 500 werkt dat anders: hoe groter de beurswaarde, hoe zwaarder het gewicht. Nvidia is bijvoorbeeld goed voor ruim 7%. De vijf grootste posities samen wegen meer dan de onderste 350 bedrijven gecombineerd. Met een gelijk-gewogen index valt deze concentratie weg. Wat zijn de voor- en nadelen?

Kleiner concentratierisico

In markt-gewogen indices bepalen een handvol megacaps steeds vaker de uitkomst. Dat werkt uitstekend zolang die bedrijven blijven presteren. Maar nu de investeringen in AI de pan uitrijzen, en de opbrengsten vooralsnog onzeker blijven, groeit het binaire risico in de technologiesector. Alles of niets, op een schaal van honderden miljarden. Een equal weighted index spreidt dat risico automatisch. Stijgt de waardering van een bedrijf, dan groeit het gewicht niet mee. De index blijft structureel beter gediversifieerd.

Systematisch contrair balanceren

Equal weighted indices moeten regelmatig opnieuw worden gebalanceerd. Winnaars worden gedeeltelijk afgeroomd; achterblijvers worden bijgekocht. Dat is een systematische vorm van “buy low, sell high”, zonder dat de belegger daar zelf over hoeft na te denken. Historisch heeft dit eYect in bepaalde perioden een positieve bijdrage geleverd aan het rendement.

Blootstelling aan groeipotentieel

Doordat elk bedrijf evenveel weegt, krijgen kleinere en middelgrote bedrijven een relatief groter aandeel. Dat levert automatisch een lichte blootstelling aan de factor “Size” op, zonder dat een expliciete factorstrategie nodig is.

Transactiekosten en volatiliteit

Opnieuw balanceren kost geld. In theorie leidt dat tot hogere kosten dan bij een markt- gewogen index, die zichzelf aanpast naarmate koersen bewegen. In de praktijk zijn deze kosten bij grote ETF-aanbieders beperkt, maar niet te verwaarlozen. Meer in small- en midcaps betekent vaak meer beweeglijkheid in de koersen. Voor beleggers met een lage risicotolerantie is dat een reëel nadeel.

Underperformance in mega-cap markten

Wanneer een gering aantal grote bedrijven de markt ononderbroken stuwt, zoals tijdens de AI-gedreven rally van de afgelopen jaren, blijft een equal weighted strategie achter. De momentum factor wordt structureel onderbroken. Of dat een nadeel blijft, is de vraag. De wijze waarop de Trump-regering zijn economische machtspositie inzet, heeft al geleid tot een herbezinning op de dominantie van Amerikaanse technologiebedrijven. Dat hoeft op langere termijn geen rugwind te betekenen voor de huidige megacaps. Ook tijdens marktcorrecties zoals in het voorjaar van 2025 en 2026 bewijst de gelijk-gewogen index zijn waarde, in deze perioden presteert deze index beter.

Het langetermijnperspectief

Twee structurele eigenschappen maken equal weighting aantrekkelijk voor de lange termijn: betere spreiding en systematisch her-balanceren. Academische studies tonen aan dat deze combinatie in meerdere periodes heeft geleid tot vergelijkbare of hogere rendementen, met een andere risicostructuur. Bovendien voorkomt equal weighting een onderschat probleem van markt-gewogen indices: beleggers worden automatisch steeds zwaarder blootgesteld aan aandelen die soms al extreem duur zijn geworden.

Wanneer je portefeuille extreem topzwaar is, beleg je dan passief of geconcentreerd?

Passief beleggen gaat over bescheidenheid: niet proberen de markt te verslaan, maar haar volgen vanuit de overtuiging dat de markt structureel verslaan een utopie is. Echter, een index volgen waarin het duurste steeds zwaarder weegt is niet alleen bescheiden. Het betekent ook een markt volgen die steeds smaller wordt. Wie dat onderkent, en bereid is één stap verder te denken dan de standaard, vindt in equal weighting een aantrekkelijk alternatief.

Toepassing in portefeuilles

Beleggen is geen kwestie van discussiëren over wat altijd beter is. Zoals uit de analyse van Alpha Research blijkt, zijn er voor- en nadelen aan beide indices. Bij HIP Capital combineren wij deze dan ook om met een deel van de portefeuille daadwerkelijk in de brede aandelenmarkt te kunnen beleggen.